Chào cậu,
Minh Tam đây, hôm nay ngồi nhâm nhi ly cà phê và ngẫm lại mấy con số về thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam mới công bố gần đây, thấy buồn cười và đáng suy ngẫm quá nên muốn kể cho cậu nghe. Chuyện nó cứ như phim hành động vậy: doanh thu tăng vùn vụt, nhưng shop thì rụng như sung.
1. Doanh thu – con số biết nói, và nói rất to
Cậu hình dung nha, 4 sàn lớn Shopee, Lazada, TikTok, Tiki trong nửa đầu năm 2025 gom về 202.300 tỷ đồng. Nghe con số đã thấy choáng chưa? Nó tăng tới 41.52% so với cùng kỳ năm ngoái đấy. Riêng quý II, gần 101.000 tỷ và gần 1 tỷ sản phẩm được tiêu thụ.
Tớ đọc xong chỉ biết thốt lên: “Trời, người Việt mình mua sắm khỏe thật!” Cứ tưởng kinh tế khó khăn sẽ thắt lưng buộc bụng, ai ngờ… sàn TMĐT vẫn là nơi tiền đổ về ào ào. Thế nhưng, điều thú vị nằm ở phía sau những con số hào nhoáng ấy.
2. Nghịch lý: Tiền nhiều nhưng shop ít – Cuộc đại thanh lọc
Đang vui với mấy con số doanh thu “khủng long” thì tớ vô tình đọc tiếp… và cười trừ. Số shop hoạt động cuối quý II chỉ còn 537.900, giảm 6.25%. Tính từ đầu năm, hơn 80.000 gian hàng đã “dứt áo ra đi”, một con số kỷ lục.
Tại sao ư? Thì:
- Chi phí quảng cáo & phí sàn tăng, như kiểu phí vào quán net ngày càng mắc.
- Livestream cạnh tranh khốc liệt, shop nhỏ không đủ ngân sách thuê KOL xịn, tự livestream thì không ai xem.
- Nhà nước siết chặt thuế, quản lý chất lượng, truy quét hàng giả. Cái này thì đáng mừng chứ không đáng lo, nhưng với nhiều shop “lách” thì thành… ác mộng.
Kết quả? Doanh số giờ đây tập trung vào mấy “ông lớn” có tiềm lực và chiến lược bài bản. Thị trường giống như một khu rừng đang được tỉa bớt những cây non để những cây cổ thụ có không gian phát triển vậy.
3. Câu chuyện buồn sau màn hình: Chị Mai Phương và giấc mơ tan vỡ
Tớ từng quen một chị tên Mai Phương, bán thời trang online. Có thời, chị thu về 40-50 triệu/tháng, đủ sống khá. Ấy vậy mà gần đây chị tâm sự: “Doanh thu giờ chỉ còn 15-20 triệu, trong khi chi phí quảng cáo, vận chuyển cứ tăng vọt. Chị tính rút lui thôi.”
Nghe mà chạnh lòng. Chị Phương chỉ là một trong số hơn 80.000 câu chuyện như thế. Rõ ràng, thị trường đang bước vào giai đoạn “đào thải khốc liệt”. Không còn là thời của “cá mè một lứa”, ai cũng có thể kiếm tiền trên mạng nữa rồi.
4. Xu hướng mới: Social Commerce – Khi mua sắm là “giải trí”
Nhưng câu chuyện không chỉ có màu xám. Một luồng gió mới đang thổi vào: Social Commerce (Thương mại xã hội). Người ta không chỉ mua vì giá rẻ nữa, mà vì trải nghiệm nội dung và sự gắn kết.
Cậu thấy đấy, Facebook, Instagram, YouTube, và đặc biệt là TikTok giờ không chỉ để xem clip vui nữa, mà thành sàn TMĐT thứ thiệt. Video ngắn được xem là “vua” của giai đoạn này, bền vững hơn livestream vì có thể tái sử dụng và lan tỏa lâu dài.
Mô hình KOL/KOC (Người có ảnh hưởng/Người ảnh hưởng trong cộng đồng) kết nối người bán và người tiêu dùng tạo thành một vòng tròn lan tỏa cực mạnh. Họ xây dựng niềm tin, và niềm tin đó biến thành đơn hàng.
5. Tương lai: AI, Video và… lễ hội!
Nhìn về cuối năm 2025 và 2026, bức tranh càng thú vị hơn:
- Cuối 2025: Mùa lễ hội (Black Friday, Giáng sinh, Tết) có thể chiếm tới 60-70% doanh thu cả năm. Đây là cuộc đua không dành cho kẻ yếu tim.
- 2026: TMĐT Việt bước sang trang mới với sự lên ngôi của video ngắn, AI cá nhân hóa, và sự tích hợp hoàn toàn giữa mạng xã hội và mua sắm.
Tăng trưởng bền vững sẽ thuộc về những doanh nghiệp dám thay đổi, biết xây dựng niềm tin, chăm sóc khách hàng tử tế và tạo ra một cộng đồng gắn bó thực sự.
📌 Kết luận của Minh Tam:
- Doanh thu tăng, shop giảm → Thị trường đang “làm sạch” và chuyên nghiệp hóa. Đây là dấu hiệu lành mạnh của một thị trường trưởng thành.
- Shop nhỏ lẻ thiếu chiến lược sẽ khó tồn tại, trừ khi tìm được một “lối đi riêng” đầy sáng tạo và khác biệt.
- Social Commerce và Video ngắn là tương lai. “Luật chơi mới” đã mở ra, nơi nội dung hay và sự chân thành sẽ thắng thế.
Tóm lại, thời "dễ ăn" đã hết. Giờ là lúc các "thương gia online" phải chơi đẹp, chơi thông minh và đầu tư bài bản hơn. Cậu thấy sao? Có ý tưởng gì hay ho không? Chia sẻ cho tớ và mọi người cùng biết với nhé!
Chúc cậu một ngày vui vẻ và... bán hàng đâu vô!Minh Tam.Insights
Kẻ mộng mơ thích kể chuyện đời bằng số và chữ
